Szkoły i inne placówki oświatowe muszą stosować nowe zasady żywienia dzieci i młodzieży. Przepisy szczegółowo określają, jak powinny wyglądać jadłospisy – m.in. ile razy w tygodniu ma pojawić się mięso, ryba czy potrawa na bazie nasion roślin strączkowych. W przypadku świeżego mięsa rozporządzenie przewiduje dwie porcje w tygodniu w ramach obiadu. Związek POLSKIE MIĘSO oraz Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza pytają Ministerstwo Zdrowia, na jakich badaniach, analizach i rekomendacjach oparto takie rozwiązanie.
– Nie kwestionujemy potrzeby poprawy jakości żywienia dzieci. Uważamy jednak, że ograniczenie częstotliwości podawania świeżego mięsa powinno mieć jednoznaczne uzasadnienie zdrowotne i żywieniowe. Chcemy wiedzieć, jakie badania i rekomendacje ekspertów doprowadziły do ustalenia, że właściwym rozwiązaniem są dokładnie dwa obiady z mięsem w tygodniu. W przypadku żywienia dzieci decyzje powinny być oparte na aktualnej wiedzy, normach żywienia i rzeczywistych potrzebach rozwojowych – podkreśla dr Witold Choiński, prezes Związku POLSKIE MIĘSO.
Nowe zasady żywienia zbiorowego
1 września 2026 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. dotyczące żywienia dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty. Zgodnie z przepisami jadłospisy powinny zapewniać pokrycie zapotrzebowania na energię i podstawowe składniki odżywcze dla danej grupy wiekowej, zgodnie z aktualnymi normami żywienia dla populacji polskiej. W przypadku żywienia całodziennego lub obejmującego co najmniej trzy posiłki każdego dnia należy uwzględniać produkty z różnych grup, w tym m.in. warzywa lub owoce, produkty zbożowe, mleko i produkty mleczne lub określone alternatywy roślinne oraz produkty z grupy obejmującej mięso, ryby, jaja, orzechy i nasiona roślin strączkowych.
Od „co najmniej” do dwóch porcji
Najwięcej pytań budzi różnica między projektem a ostatecznym brzmieniem regulacji. Pierwotnie przewidywano podawanie porcji mięsa „co najmniej dwa razy w tygodniu”. W § 2 ust. 3 pkt 7 lit. h ostatecznie zapisano, że porcja mięsa przygotowana z mięsa świeżego ma być podawana „dwa razy w tygodniu”. W piśmie z 1 września 2026 r. do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy dr Witold Choiński, prezes Związku POLSKIE MIĘSO, oraz Dariusz Goszczyński, prezes Krajowej Rady Drobiarstwa – Izby Gospodarczej, zwracają uwagę:
– Nie traktujemy usunięcia słów „co najmniej” jako zmiany wyłącznie redakcyjnej.
Różnica w brzmieniu przepisu ma znaczenie dla sposobu konstruowania jadłospisów. W toku konsultacji publicznych pojawił się również postulat zastąpienia sformułowania „co najmniej dwa razy w tygodniu” określeniem „maksymalnie dwa razy w tygodniu”, zgłoszony przez Fundację ProVeg Polska. W tej sytuacji przedstawiciele sektora oczekują wyjaśnienia, z czego wynikało ostateczne brzmienie przepisu – czy było ono następstwem uwag zgłoszonych w konsultacjach, rekomendacji ekspertów, czy innych analiz prowadzonych przez Ministerstwo Zdrowia.
Świeże mięso w diecie dzieci
W stanowisku podkreślono, że poprawa jakości żywienia dzieci, zwiększanie udziału warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych oraz ograniczanie nadmiaru cukru, soli i żywności wysoko przetworzonej nie budzą zastrzeżeń. Wątpliwości dotyczą zasadności sztywnego określenia częstotliwości podawania świeżego mięsa. Wskazano przy tym, że jest ono naturalnym źródłem pełnowartościowego białka, żelaza, witaminy B12, cynku i innych składników istotnych w okresie wzrostu. Kluczowe pozostaje pytanie: jakie konkretne badania naukowe stanowiły podstawę ustalenia częstotliwości podawania świeżego mięsa na poziomie dwóch razy w tygodniu? Pytanie dotyczy również tego, czy istnieją dowody wskazujące, że odpowiednio przygotowane świeże mięso, podawane trzy razy w tygodniu w ramach prawidłowo zbilansowanej diety dzieci, jest rozwiązaniem niewskazanym. Istotne jest także rozróżnienie świeżego mięsa od produktów wysoko przetworzonych. W piśmie zwrócono uwagę, że ocena obu kategorii w ten sam sposób upraszcza problem żywienia dzieci.
Co przewidują przepisy?
Rozporządzenie określa nie tylko częstotliwość podawania mięsa, ale także szereg innych wymagań dotyczących organizacji żywienia.
Tabela 1. Tygodniowy model żywienia
| Element jadłospisu | Wymóg |
| Mięso świeże | 2 razy w tygodniu w ramach obiadu |
| Ryba | Co najmniej 1 raz w tygodniu w ramach obiadu |
| Potrawa na bazie nasion roślin strączkowych bez produktów odzwierzęcych | Co najmniej 1 raz w tygodniu |
| Mleko lub produkty mleczne | Co najmniej 2 porcje dziennie przy żywieniu całodziennym lub 3 posiłkach |
| Warzywa lub owoce | W każdym posiłku |
| Produkty zbożowe | Co najmniej 1 porcja w śniadaniu, obiedzie i kolacji |
| Potrawy smażone | Nie więcej niż 2 porcje od poniedziałku do piątku |
W przypadku osób niespożywających produktów odzwierzęcych przewidziano alternatywne potrawy roślinne, w szczególności na bazie nasion roślin strączkowych.
„Dieta planetarna” i pytania o podstawę regulacji
W materiałach towarzyszących zmianom w zasadach żywienia pojawia się również odwołanie do zasad tzw. „diety planetarnej”. W stanowisku zwrócono uwagę, że w przypadku żywienia dzieci punktem wyjścia powinny być przede wszystkim potrzeby rozwojowe, normy żywienia oraz aktualna wiedza medyczna i dietetyczna.
Do Ministerstwa skierowano 13 pytań. Dotyczą one m.in. udziału ekspertów w opracowaniu regulacji, przebiegu konsultacji publicznych, wpływu przyjętego modelu żywienia na pokrycie zapotrzebowania na żelazo, witaminę B12, cynk i pełnowartościowe białko oraz skutków zastępowania produktów pochodzenia zwierzęcego alternatywami roślinnymi.
Pytania obejmują także wpływ przesłanek środowiskowych i koncepcji „diety planetarnej” na ostateczny kształt przepisów, analizę podobnych rozwiązań w innych państwach Unii Europejskiej oraz skutki gospodarcze regulacji dla polskiego rolnictwa i sektora rolno-spożywczego.
Potrzebne są jasne przesłanki
Stanowisko zakłada model żywienia oparty na różnorodności i prawidłowym bilansowaniu posiłków. Warzywa, owoce, produkty zbożowe, rośliny strączkowe, nabiał, jaja, ryby i mięso mogą być elementami prawidłowo skomponowanego jadłospisu, z uwzględnieniem proporcji, jakości produktów, sposobu przygotowania oraz wieku dziecka.
Prezes KRD-IG, Dariusz Goszczyński zwrócił uwagę na:
– Oczekujemy jasnego wskazania, jakie przesłanki zdrowotne i żywieniowe zdecydowały o ograniczeniu świeżego mięsa do dwóch razy w tygodniu. Zasady żywienia dzieci powinny wynikać z wiedzy i norm żywieniowych, a nie pozostawiać wątpliwości co do podstaw ich wprowadzenia.
Oczekiwanie jest zatem konkretne: przedstawienie podstaw przyjętych rozwiązań oraz rzeczowy dialog z sektorem rolno-spożywczym, dietetykami, lekarzami, rodzicami i placówkami oświatowymi.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie pisma ZPM i KRD-IG oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 197).