Polska pozostaje jednym z wiodących producentów gęsi w Unii Europejskiej, a krajowa produkcja w dużej mierze ukierunkowana jest na rynki zagraniczne. O pozycji polskiej gęsiny decydują jakość surowca, tradycja chowu oraz rozpoznawalność produktów. Dane eksportowe pokazują, że szczególne znaczenie dla sektora mają Niemcy, które w 2025 r. odpowiadały za 71% wolumenu eksportu polskiego mięsa gęsiego.
Polska wśród europejskich liderów produkcji gęsi
Polska należy do czołowych producentów gęsi, pierza i puchu gęsiego w Unii Europejskiej. Według danych KOWR krajowe pogłowie w ostatnich pięciu latach utrzymywało się na poziomie 0,9–1,3 mln szt. Produkcja koncentruje się przede wszystkim na pozyskiwaniu mięsa, choć znaczenie gospodarcze mają również pierze i puch. Podstawę krajowej produkcji stanowi Biała Gęś Kołudzka, wyhodowana dzięki pracy Instytutu Zootechniki – PIB w Kołudzie Wielkiej. Mięso tej rasy charakteryzuje się zawartością białka na poziomie około 23% i tłuszczu wynoszącą 4%. Odchowane ptaki kierowane do skupu osiągają masę ciała 6,5–7 kg. W 2025 r. chów gęsi był skoncentrowany przede wszystkim w dwóch województwach: wielkopolskim i kujawsko-pomorskim. Łącznie utrzymywano tam 57% krajowego pogłowia.
Tabela 1. Pogłowie gęsi w wybranych województwach w 2025 r.
| Województwo | Pogłowie |
| Wielkopolskie | 319 tys. szt. |
| Kujawsko-pomorskie | 214 tys. szt. |
| Łódzkie | 74 tys. szt. |
| Zachodniopomorskie | 58 tys. szt. |
| Podlaskie | 54 tys. szt. |
Gęś owsiana – rozpoznawalny produkt krajowego drobiarstwa
Istotne miejsce w polskiej produkcji zajmuje gęś owsiana. Jej nazwa nawiązuje do tradycyjnego systemu żywienia, w którym owies odgrywa ważną rolę w końcowym okresie tuczu. Szczególną pozycję zajmuje Polska Gęś Owsiana, produkowana zgodnie z określonymi wymaganiami dotyczącymi chowu, żywienia i tuczu.
Jak wskazuje IJHARS, stosowanie jednolitych zasad produkcji pozwala uzyskać surowiec o powtarzalnych cechach jakościowych. Podstawą tego systemu jest Biała Gęś Kołudzka.
Znaczenie gęsiny podkreśla również jej obecność na Liście produktów tradycyjnych prowadzonej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Znajdują się na niej m.in. Gęś owsiana z Bogusławic, Gęś pomorska pieczona oraz Gęś Biała Kołudzka – owsiana.
Eksport gęsiny: Niemcy dominującym odbiorcą
W ostatnich pięciu latach eksport polskiego mięsa gęsiego wynosił 12–16 tys. ton rocznie. Przychody ze sprzedaży zagranicznej podlegały jednak znacznym wahaniom – od 61 mln EUR w 2024 r. do 116 mln EUR w 2022 r. Najważniejszym kierunkiem eksportowym pozostają Niemcy. W 2025 r. trafiło tam 8,6 tys. ton polskiej gęsiny o wartości 79 mln EUR. Odpowiadało to 71% całkowitego wolumenu eksportu oraz 86% uzyskanych przychodów.
Tabela 2. Główni odbiorcy polskiej gęsiny w 2025 r.
| Kierunek eksportu | Wolumen | Wartość |
| Niemcy | 8,6 tys. ton | 79 mln EUR |
| Francja | 1,2 tys. ton | 2,7 mln EUR |
| Hongkong | 0,9 tys. ton | 2,6 mln EUR |
| Wielka Brytania | 0,4 tys. ton | 1,5 mln EUR |
| Austria | 0,2 tys. ton | 1,7 mln EUR |
| Czechy | 0,1 tys. ton | 1 mln EUR |
Przedmiotem eksportu są również gęsie wątróbki, żołądki, serca oraz smalec gęsi, stanowiące uzupełnienie oferty krajowego sektora drobiarskiego.
IJHARS kontroluje chów, tucz i jakość handlową
Istotnym elementem funkcjonowania rynku jest nadzór nad warunkami produkcji oraz jakością handlową mięsa. IJHARS kontroluje m.in. zgodność deklarowanego sposobu chowu i tuczu z rzeczywistymi warunkami utrzymywania gęsi. W zakładach uboju weryfikowane są natomiast cechy organoleptyczne, klasyfikacja i znakowanie tusz oraz elementów tusz, a także dokumentacja dotycząca pochodzenia surowca. W 2026 r. kontrolą objęto 42 fermy, na których utrzymywano prawie 274 tys. gęsi, oraz 6 zakładów uboju, gdzie sprawdzono jakość 8 partii mięsa gęsiego. Szczególną uwagę poświęcono produkcji gęsi owsianej, w tym Polskiej Gęsi Owsianej. Kontrole potwierdziły prawidłowość warunków chowu i tuczu oraz jakość handlową mięsa. Nie stwierdzono nieprawidłowości w żadnym z kontrolowanych obszarów.
Przyszłość sektora zależy od jakości i dywersyfikacji eksportu
Dalszy rozwój polskiej produkcji gęsiny wiąże się zarówno z utrzymaniem pozycji na dotychczasowych rynkach, jak i umacnianiem obecności w Azji Południowo-Wschodniej oraz na Bliskim Wschodzie. KOWR wskazuje również na znaczenie właściwego oznakowania produktów, potwierdzania ich pochodzenia oraz promocji krajowych wyrobów, m.in. poprzez kampanię „#Kupuj świadomie” i znak PRODUKT POLSKI. Dla krajowego sektora mięsnego istotne pozostaje zatem nie tylko utrzymanie wysokiej jakości surowca, lecz także rozwijanie kanałów dystrybucji i wzmacnianie rozpoznawalności polskiej gęsiny na rynku krajowym i zagranicznym.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie informacji z KOWR oraz IJHARS.