Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprezentowało projekt ustawy wdrażający do polskiego prawa unijne rozporządzenie EUDR. Nakłada ono na firmy obowiązek wykazania, że importowane przez nie produkty spoza UE nie powstały na terenach wylesionych po 31 grudnia 2020 roku. Przepisami objęto m.in. sprowadzaną wołowinę oraz grupę innych surowców, takich jak kakao, kauczuk czy drewno. Propozycja ustawy znajduje się obecnie w konsultacjach społecznych.
Trzy instytucje kontrolne
Liczący 29 stron projekt zakłada, że za kontrolę importowanych towarów odpowiadać będą trzy instytucje. Mowa o organach: Głównego Inspektoratu Weterynarii (nadzór w obszarze bydła i wołowiny), Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (kakao, kawa, palma olejowa i soja) oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (drewno i kauczuk).
Wskazanie konkretnych instytucji nadzoru to główne, choć nie jedyne, założenie regulacji na poziomie krajowym. W projekcie opisano szczegółowe uprawnienia, procedury kontrolne wobec przedsiębiorstw, a także katalog sankcji za naruszenie zasad EUDR.
Obowiązki także dla importerów
W przypadku wołowiny i bydła przepisy EUDR obejmować będą świeże, chłodzone i mrożone mięso oraz skóry. Importerzy na rynek unijny będą zobowiązani do udostępnienia organom kontrolnym współrzędnych geograficznych gospodarstw, z których pochodzą zwierzęta. Wymagane może być także podanie danych geolokalizacyjnych ubojni.
W ramach oświadczenia o należytej staranności (DDS) importerzy będą musieli również zadeklarować, że towar nie pochodzi z terenów wylesionych i został wyprodukowany legalnie. Wymagany okres archiwizowania danych o produkcie ma wynosić 5 lat.
Terminy wciąż niepewne
Przepisy EUDR są częścią unijnego Zielonego Ładu. Uchwalono je w połowie 2023 roku, jednak wbrew pierwotnej koncepcji ich wejście w życie było już kilkukrotnie przekładane. Obecnie planowane jest wdrożenie obowiązków dokumentacyjnych wobec średnich i dużych przedsiębiorstw od 30 grudnia bieżącego roku.
Pozostałe firmy unijne rozporządzenie ma objąć od 30 czerwca 2027 roku.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie projektu ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów opublikowanego w Rządowym Centrum Legislacji.