Planowane przez Komisję Europejską ograniczenie budżetu na promocję produktów rolno-spożywczych wywołało zdecydowany sprzeciw organizacji reprezentujących europejskich producentów, przetwórców i handel. Zdaniem branży cięcia następują w szczególnie trudnym momencie: unijni producenci mierzą się z rosnącą konkurencją na rynkach światowych oraz skutkami nowych porozumień handlowych. Promocja europejskiej żywności od lat jest jednym z narzędzi wspierających eksport i budowanie rozpoznawalności unijnego modelu produkcji. Tymczasem Komisja proponuje, aby w 2027 r. budżet na ten cel został zmniejszony z 205 mln euro do 112 mln euro, czyli o 45%.
– Promocja nie jest kosztem, lecz inwestycją w konkurencyjność europejskiej produkcji rolno-spożywczej. Dlatego propozycja tak znaczącego ograniczenia budżetu jest dla nas niezrozumiała. Wierzymy jednak, że na dalszym etapie prac nad budżetem uda się wypracować rozwiązanie, które zapewni producentom odpowiednie wsparcie – zaznacza prezes Związku POLSKIE MIĘSO, dr Witold Choiński.
Podobne stanowisko prezentuje również Dariusz Goszczyński, prezes Krajowej Rady Drobiarstwa – Izby Gospodarczej:
– Komisja Europejska deklaruje wsparcie dla działań promocyjnych produktów rolno-spożywczych i zachęca do promowania europejskiego modelu produkcji na rynkach państw trzecich. Tymczasem propozycja budżetu na działania promocyjne na kolejny rok jest niższa aż o 45%.
Wykres 1. Zmiany budżetu promocji UE [mln euro]
Komisja Europejska proponuje największe cięcia od lat
Propozycję ograniczenia finansowania przedstawiono 24 czerwca 2026 r. podczas posiedzenia Grupy Dialogu Obywatelskiego ds. Jakości i Promocji przy Komisji Europejskiej w Brukseli. Spotkanie dotyczyło zmian w handlu globalnym, roli unijnej polityki promocyjnej oraz wyników badania Eurobarometru na temat postrzegania europejskiej żywności w państwach trzecich. Według przedstawionych założeń budżet promocji UE miałby spaść do najniższego poziomu od kilku lat. Dla porównania w 2024 r. wynosił 185,9 mln euro, w 2025 r. 120 mln euro, a w 2026 r. 205 mln euro. Propozycja na 2027 r. zakłada jedynie 112 mln euro. Szczególnie dotkliwe ograniczenia mają objąć programy wielonarodowe MULTI, realizowane wspólnie przez organizacje z kilku państw członkowskich. Ich budżet ma zostać zmniejszony z 60 mln euro do 20 mln euro, czyli o 67%. Jeszcze większy spadek przewidziano dla działań na rynkach państw trzecich: z 18 mln euro do 5 mln euro, a więc o 72%. Programy SIMPLE mają zostać ograniczone w mniejszym stopniu, ze 100 mln euro do 92 mln euro. Branża wskazuje, że to właśnie programy MULTI i działania poza UE mają największą europejską wartość dodaną. Pozwalają prowadzić wspólne kampanie, wzmacniają markę „Enjoy, it’s from Europe” i pomagają otwierać nowe rynki zbytu dla unijnych produktów.
Tabela 1. Skala planowanych cięć
| Program | 2026 | 2027 | Zmiana |
| Programy MULTI | 60 mln euro | 20 mln euro | -67% |
| Programy w krajach trzecich | 18 mln euro | 5 mln euro | -72% |
| Programy SIMPLE | 100 mln euro | 92 mln euro | -8% |
Sprzeczność między deklaracjami a decyzjami Komisji
Organizacje sektora rolno-spożywczego zwracają uwagę na niespójność działań Komisji. Z jednej strony podczas posiedzenia podkreślano znaczenie promocji europejskiej żywności i zapowiadano analizę jej efektów ekonomicznych, z drugiej przedstawiono projekt ograniczający finansowanie niemal o połowę. Krytykę propozycji zawarto także we wspólnym stanowisku piętnastu europejskich organizacji. W piśmie skierowanym 3 lipca 2026 r. do komisarza UE ds. rolnictwa i żywności Christophe’a Hansena podkreślono, że obniżenie budżetu do 112 mln euro podważa wcześniejsze deklaracje Komisji. Jeszcze kilka miesięcy wcześniej rekordowy budżet na 2026 r. był przedstawiany jako wyraźny sygnał wsparcia dla sektora. Autorzy apelu podkreślają, że promocja jest inwestycją, a nie kosztem. Według przywołanych danych każde 1 euro przeznaczone na promocję eksportu generuje średnio 172 euro dodatkowego eksportu produktów rolno-spożywczych.
Organizacje podpisane pod apelem do Komisji Europejskiej
Mercosur wzmacnia obawy producentów
Planowane cięcia budzą szczególny sprzeciw ze względu na moment ich ogłoszenia. Od 1 maja 2026 r. obowiązuje część handlowa porozumienia UE–Mercosur, a wraz z umowami z Meksykiem i Indiami otwiera ona unijny rynek na zwiększony import, m.in. wołowiny i mięsa drobiowego. Zdaniem organizacji branżowych w takiej sytuacji promocja powinna wzmacniać konkurencyjność europejskich producentów i wspierać ekspansję eksportową, a nie być ograniczana.
– Tej decyzji nie da się oddzielić od Mercosuru, a to dla polskich rolników temat wyjątkowo wrażliwy. Najpierw, w czasie batalii o umowę, obiecano nam rekordowy budżet promocji jako sygnał wsparcia. A gdy umowa weszła w życie, Komisja w tym samym momencie odbiera europejskim, w tym polskim, producentom narzędzie, które miało im pomóc się obronić. Będziemy stanowczo domagać się przywrócenia budżetu co najmniej do 205 mln euro z 2026 r. – podsumował Jerzy Wierzbicki.
Branża apeluje o utrzymanie finansowania
Sygnatariusze stanowiska przypominają, że zainteresowanie programami promocyjnymi od lat przewyższa dostępny budżet. Coroczne nabory są nadsubskrybowane, a wiele wysoko ocenianych projektów nie otrzymuje finansowania wyłącznie z powodu ograniczonej puli środków. Dalsze zmniejszenie budżetu oznaczałoby odrzucenie kolejnych dojrzałych kampanii przygotowanych przez organizacje producentów i przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego.
Zdaniem branży rok 2027, jako ostatni rok obecnych wieloletnich ram finansowych i pomost do kolejnej perspektywy Wspólnej Polityki Rolnej, powinien zapewniać stabilność wsparcia. Dlatego europejskie organizacje domagają się przywrócenia budżetu promocji co najmniej do poziomu 205 mln euro. W ich ocenie proponowane cięcia osłabią konkurencyjność unijnego sektora rolno-spożywczego, eksport oraz rozpoznawalność europejskiej żywności na świecie.
Tabela 2. Najważniejsze argumenty europejskich organizacji przeciwko cięciom
| Argument | Stanowisko organizacji |
| Konkurencyjność | Promocja wzmacnia pozycję unijnej żywności na rynkach światowych |
| Eksport | 1 euro wydane na promocję eksportu generuje średnio 172 euro dodatkowego eksportu |
| Programy MULTI | Największe cięcia dotyczą programów o najwyższej europejskiej wartości dodanej |
| Kraje trzecie | Ograniczenie środków utrudni wykorzystanie nowych możliwości eksportowych |
| Mercosur | Cięcia następują równolegle z otwarciem rynku na większą konkurencję spoza UE |
| WPR | Rok 2027 powinien zapewniać ciągłość wsparcia przed nową perspektywą finansową |
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie materiałów Copa Cogeca oraz FBZPR.