Na początku stycznia minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski zwołał spotkanie poświęcone aktualnej sytuacji epizootycznej w Polsce. Celem rozmów była ocena skali zagrożeń, koordynacja działań służb oraz omówienie dalszych kroków mających ograniczyć rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych zwierząt i chronić hodowle. Spotkanie odbyło się w związku z trwającymi wyzwaniami dotyczącymi afrykańskiego pomoru świń, choroby niebieskiego języka oraz sezonowego wzrostu ryzyka występowania grypy ptaków.
– Naszym celem jest szybka reakcja i realne działania w terenie. Musimy jednocześnie zatrzymywać rozprzestrzenianie się wirusów i uwzględniać sytuację hodowców, którzy ponoszą konsekwencje epizootii. Dlatego spotykamy się, analizujemy dane i podejmujemy konkretne działania. – podkreślił minister Stefan Krajewski.
Afrykański pomór świń – dwanaście lat strat dla sektora
Afrykański pomór świń pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla krajowej produkcji trzody chlewnej. Wirus obecny jest w Polsce od 12 lat, a jego skutki mają zarówno wymiar produkcyjny, jak i ekonomiczny. Z danych za 2025 r. wynika, że odnotowano 18 ognisk ASF u świń, natomiast w populacji dzików aż 2 832 ogniska.
Końcówka 2025 r. przyniosła nowe przypadki ASF u dzików w powiecie piotrkowskim w województwie łódzkim, na obszarze uznawanym za jedno z kluczowych centrów krajowej hodowli trzody chlewnej, gdzie wcześniej choroby nie notowano. Tak zwanym przypadkiem „zero” były szczątki dzika, który oskórowany i wypatroszony został podrzucony na terenie gminy Rozprza. Okoliczności tego zdarzenia wyjaśniają obecnie ABW, Policja oraz Prokuratura Okręgowa w Piotrkowie Trybunalskim.
Działania prewencyjne i wsparcie służb weterynaryjnych
W odpowiedzi na zagrożenie prowadzone są działania prewencyjne, w tym przygotowania do wznowienia odstrzału sanitarnego oraz wdrażanie rozwiązań mających ograniczyć migrację dzików z obszarów objętych zakażeniem. Komisja Europejska wyznaczyła strefę objętą restrykcjami, obowiązującą do 10 marca 2026 r. Na terenie gminy Sulejów zastosowano również bariery zapachowe, których celem jest zmniejszenie przemieszczania się dzików.
– Ministerstwo Rolnictwa nie ogranicza się do monitorowania sytuacji. Wystąpiliśmy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o pilne wsparcie działań Inspekcji Weterynaryjnej, w tym o jak najszybsze wykonanie trwałego ogrodzenia na terenie powiatu piotrkowskiego. To kluczowe, aby skutecznie odgrodzić ognisko choroby i przyspieszyć jej likwidację. – zaznaczył minister Stefan Krajewski.
Wysokie koszty ASF dla rolników
Skalę problemu obrazuje analiza zawarta w badaniu „Koszty sektora rolnego związane z 11 latami ASF w Polsce” przygotowanym przez prof. dr hab. Benedykta Peplińskiego oraz dr. Janusza Wojtczaka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. W latach 2014–2024 stwierdzono 576 ognisk ASF w hodowlach, wybito łącznie 209 360 świń, a bezpośrednia wartość strat związanych z ubojem przekroczyła 106 mln zł. Całkowite straty rolników, uwzględniające m.in. koszty bioasekuracji, niższe ceny skupu w strefach objętych restrykcjami oraz utracone dochody, oszacowano na 8,5–9,8 mld zł.
Choroba niebieskiego języka – ostrożność przy zakupach
Podczas spotkania omówiono również sytuację dotyczącą choroby niebieskiego języka, która w ostatnich latach dynamicznie rozprzestrzenia się w Europie. W niektórych krajach liczba przypadków liczona jest w tysiącach, m.in. w Niderlandach, Niemczech, Francji, Szwajcarii i we Włoszech. W Polsce w 2025 r. potwierdzono 83 przypadki.
– Apeluję do hodowców o szczególną ostrożność przy zakupie zwierząt. Zwierzęta powinny pochodzić wyłącznie ze sprawdzonych źródeł i posiadać wymagane dokumenty. To jeden z kluczowych elementów ograniczania ryzyka szerzenia się chorób zakaźnych. – podkreślił minister Stefan Krajewski.
Resort rolnictwa i służby weterynaryjne przypominają, że podstawą ochrony stad przed chorobą niebieskiego języka pozostaje profilaktyka, w tym regularne kontrole weterynaryjne, zwalczanie owadów w pomieszczeniach inwentarskich, przestrzeganie zasad bioasekuracji oraz szybkie zgłaszanie podejrzeń choroby.
Grypa ptaków pod stałym nadzorem
W trakcie rozmów zwrócono także uwagę na sezonowe zwiększenie ryzyka występowania wysoce zjadliwej grypy ptaków w okresie zimowym. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w stałym kontakcie z Inspekcją Weterynaryjną, monitorując sytuację epizootyczną i podejmując działania mające ograniczyć zagrożenia dla gospodarstw utrzymujących drób oraz zapewnić bezpieczeństwo produkcji.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie informacji z MRiRW.