Wzrost cen oleju napędowego może oddziaływać na ceny żywności przez wiele miesięcy od wystąpienia szoku paliwowego. Z analizy Credit Agricole wynika, że mięso należy do kategorii produktów, w których po 12 miesiącach obserwuje się jedną z największych punktowych reakcji cenowych na trwały wzrost cen paliw.
Credit Agricole analizuje wpływ cen paliw na rynek żywności
W Tygodniku ekonomicznym bank Credit Agricole przedstawił analizę zależności między cenami oleju napędowego (ON) a cenami żywności i napojów bezalkoholowych w Polsce. Badaniem objęto osiem kategorii produktów, w tym mięso, uwzględniając ceny surowców rolnych, ceny w przetwórstwie oraz ceny detaliczne. Z analiz wynika, że trwały wzrost cen oleju napędowego o 10% może zwiększyć roczną dynamikę cen żywności i napojów bezalkoholowych maksymalnie o 1,87 pkt proc. po 11 miesiącach. Po 12 miesiącach oszacowany wpływ wynosi 1,81 pkt proc.
Mięso wśród kategorii o silnej reakcji cenowej
Po 12 miesiącach od wystąpienia szoku paliwowego jedną z największych punktowych reakcji cenowych odnotowano w kategorii mięsa. Podobne wyniki uzyskano dla tłuszczów roślinnych, pieczywa i produktów zbożowych oraz produktów mlecznych z wyłączeniem masła. Credit Agricole nie podaje jednak odrębnej wartości liczbowej dla mięsa. Na podstawie przedstawionych wyników nie można zatem określić dokładnej skali reakcji cen tej kategorii ani przypisać jej konkretnego wzrostu procentowego.
Ceny surowców rolnych mają największy udział w oszacowanym efekcie
Zgodnie z wynikami modelu po 12 miesiącach od trwałego wzrostu cen oleju napędowego o 10% wkład poszczególnych etapów łańcucha dostaw w zmianę rocznej dynamiki cen żywności wynosi:
Tabela 1. Wpływ wzrostu cen oleju napędowego na dynamikę cen żywności po 12 miesiącach
| Etap łańcucha dostaw | Wkład |
| Surowce rolne | 0,81 pkt proc. |
| Przetwórstwo żywności | 0,54 pkt proc. |
| Handel detaliczny | 0,46 pkt proc. |
| Łącznie | 1,81 pkt proc. |
Największy wkład przypada na ceny surowców rolnych. Wyniki wskazują również, że reakcja cen na poszczególnych etapach łańcucha dostaw przebiega w różnym tempie. Maksymalny efekt związany z cenami surowców rolnych przypada na około 11.–12. miesiąc, natomiast w przypadku przetwórstwa na około 15.–16. miesiąc.
Zmiany cen utrzymują się także po roku
Według modelu Credit Agricole trwały wzrost cen oleju napędowego o 10% może zwiększyć roczną dynamikę cen żywności i napojów bezalkoholowych maksymalnie o 1,87 pkt proc. po 11 miesiącach. Po 12 miesiącach efekt ten wynosi 1,81 pkt proc. Mimo stopniowego osłabienia wpływu szoku paliwowego poziom cen żywności pozostaje podwyższony — o około 2,0% po roku i 2,3% po 36 miesiącach względem scenariusza bez tego impulsu. Wyniki dotyczą całej analizowanej kategorii żywności i napojów bezalkoholowych, a nie wyłącznie mięsa. Analiza nie określa odrębnie wpływu zmian cen paliw na koszty chowu i hodowli zwierząt, ceny żywca rzeźnego ani marże zakładów mięsnych.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie Credit Agricole.