Bezpieczeństwo żywnościowe coraz częściej postrzegane jest jako jeden z filarów bezpieczeństwa państwa. W obliczu doświadczeń ostatnich lat (od pandemii COVID-19 po zakłócenia światowych łańcuchów dostaw) przedstawiciele inicjatywy #HodowcyRazem wskazują, że utrzymanie krajowej produkcji zwierzęcej ma znaczenie nie tylko dla sektora rolno-spożywczego, lecz również dla stabilności gospodarki i odporności państwa na sytuacje kryzysowe.
Bezpieczeństwo żywnościowe elementem stabilności państwa
W ostatnich latach kwestie związane z zapewnieniem krajowych dostaw żywności coraz częściej wymieniane są obok bezpieczeństwa energetycznego, militarnego i cybernetycznego jako jeden z fundamentów funkcjonowania państwa. W stanowisku inicjatywy #HodowcyRazem podkreślono, że zdolność do produkcji żywności na własnym terytorium nie jest wyłącznie zagadnieniem gospodarczym, lecz elementem suwerenności państwa. Uzależnienie od importu produktów pochodzenia zwierzęcego zwiększa podatność kraju na zakłócenia handlowe, konflikty międzynarodowe oraz zmiany sytuacji gospodarczej. Komisja Europejska również wskazuje, że bezpieczeństwo i suwerenność żywnościowa należą do strategicznych filarów odporności Europy.
Produkcja zwierzęca filarem krajowego rolnictwa i przemysłu mięsnego
Produkcja zwierzęca odpowiada za dostawy mięsa, mleka i jaj, stanowiących podstawowe źródło białka zwierzęcego. Z danych przedstawionych w stanowisku wynika, że sektor odpowiada za ponad 50% wartości krajowej produkcji rolnej, co potwierdza jego znaczenie dla całego łańcucha rolno-spożywczego. Znaczenie chowu i hodowli zwierząt gospodarskich nie ogranicza się do produkcji surowca. Od kondycji sektora zależy funkcjonowanie przemysłu mięsnego, sektora paszowego, weterynarii, transportu oraz wielu innych gałęzi gospodarki obsługujących produkcję zwierzęcą.
Tabela 1. Znaczenie produkcji zwierzęcej dla wybranych sektorów gospodarki
| Obszar | Znaczenie sektora produkcji zwierzęcej |
| Gospodarstwa rolne | Chów i hodowla zwierząt gospodarskich |
| Przemysł mięsny | Przetwarzanie surowca i produkcja żywności |
| Sektor paszowy | Produkcja pasz dla zwierząt |
| Weterynaria | Obsługa zdrowia i dobrostanu zwierząt |
| Transport i handel | Funkcjonowanie łańcucha dostaw |
| Budownictwo inwentarskie | Rozwój infrastruktury produkcyjnej |
| Doradztwo rolnicze i szkolnictwo | Rozwój wiedzy oraz kompetencji branżowych |
Według danych branżowych przy chowie i hodowli zwierząt pracuje około 1 mln osób, natomiast ponad 100 tys. osób znajduje zatrudnienie w przemyśle mięsnym.
Hodowla zwierząt stabilizatorem rynku rolnego
Znaczenie produkcji zwierzęcej wykracza poza rynek mięsa. Ponad 65% krajowego zużycia zbóż przeznaczane jest na produkcję pasz, dzięki czemu sektor hodowlany pozostaje podstawowym odbiorcą krajowego ziarna. Jak wskazano w stanowisku, ograniczenie skali chowu zwierząt oznaczałoby nie tylko spadek produkcji mięsa i mleka, ale również osłabienie popytu na zboża oraz pogorszenie sytuacji ekonomicznej wielu gospodarstw prowadzących produkcję roślinną.
Łańcuch żywnościowy wymaga zachowania ciągłości
W stanowisku podkreślono, że funkcjonowanie krajowego systemu żywnościowego opiera się na ciągłości całego łańcucha produkcji. Ograniczanie możliwości rozwoju gospodarstw, wzrost barier administracyjnych czy blokowanie inwestycji w infrastrukturę produkcyjną może prowadzić do osłabienia potencjału krajowej produkcji. Organizacje producentów wskazują również, że brak możliwości rozbudowy infrastruktury związanej z chowem zwierząt może ograniczać podaż krajowych produktów pochodzenia zwierzęcego.
Doświadczenia ostatnich lat potwierdziły znaczenie krajowej produkcji
Pandemia COVID-19 oraz konflikty zbrojne, w tym wojna w Ukrainie i sytuacja na Bliskim Wschodzie, pokazały, jak szybko mogą zostać zakłócone dostawy surowców, energii i żywności. W ocenie autorów stanowiska państwa nie mogą opierać swojej strategii wyłącznie na nieograniczonym dostępie do rynku światowego. Dlatego rozwój krajowej produkcji rolno-spożywczej powinien być traktowany jako inwestycja w odporność państwa. Komisja Europejska w strategii dotyczącej zwierząt gospodarskich podkreśla strategiczne znaczenie sektora rolno-spożywczego oraz wskazuje, że zapewnienie dostępu do żywności pozostaje jednym z priorytetów Wspólnoty.
Polska posiada znaczący potencjał produkcji zwierzęcej
Według przedstawionego stanowiska Polska dysponuje znaczącym potencjałem produkcyjnym i pozostaje jednym z najważniejszych producentów żywności w Europie. Utrzymanie tego potencjału wymaga stabilnego otoczenia prawnego, możliwości prowadzenia inwestycji oraz uznania produkcji zwierzęcej za jeden z elementów polityki państwa.
Tabela 2. Pozycja Polski w produkcji wybranych produktów pochodzenia zwierzęcego
| Segment produkcji | Pozycja Polski |
| Mięso drobiowe | największy producent w Unii Europejskiej |
| Wieprzowina | znaczący producent europejski |
| Wołowina | znaczący producent europejski |
Głos organizacji hodowców
#HodowcyRazem to inicjatywa ośmiu największych organizacji zrzeszających krajowych producentów zwierząt gospodarskich. Sygnatariusze podkreślają, że rolnicy i przedsiębiorcy sektora rolno-spożywczego oczekują przede wszystkim warunków umożliwiających rozwój gospodarstw i utrzymanie krajowego potencjału produkcyjnego.
Jak zaznaczono w dokumencie:
Bez silnego sektora produkcji zwierzęcej nie ma bezpieczeństwa żywnościowego, a bez bezpieczeństwa żywnościowego nie ma bezpieczeństwa państwa.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie materiału #HodowcyRazem.