Przyczyny kryzysu lekooporności w Afryce

Kategoria: Fakty
23 gru, 2025

Jak informuje portal The Independent Uganda, rosnąca presja ekonomiczna w rolnictwie – zwłaszcza w sektorze drobiarskim – staje się jednym z kluczowych czynników pogłębiających kryzys antybiotykooporności w Afryce. Artykuł opisuje zjawisko przez pryzmat codziennej praktyki rolników w Ugandzie, wskazując na systemowe braki w dostępie do opieki weterynaryjnej oraz słabą egzekucję przepisów dotyczących stosowania leków.

Przykładem jest historia hodowczyni drobiu z zachodniej Ugandy, Susan Ddamuliry, która od kilku lat prowadzi fermę liczącą około 2 tys. ptaków bez regularnych wizyt lekarza weterynarii. Jak relacjonuje Independent.co.ug, w obliczu wysokich kosztów usług weterynaryjnych i ich ograniczonej dostępności, antybiotyki stały się dla wielu rolników „ubezpieczeniem” przed stratami – łatwo dostępnym, tanim i stosowanym profilaktycznie, często bez fachowej diagnozy.

Takie praktyki są powszechne nie tylko w Ugandzie, ale również w krajach sąsiednich, w tym w Kenii. Antybiotyki bywają tam wykorzystywane nie tylko do leczenia, lecz także do zapobiegania chorobom oraz jako stymulatory wzrostu. W połączeniu z ubóstwem, przeludnieniem ferm, rosnącymi kosztami pasz i zmianami klimatycznymi tworzy to mechanizm sprzyjający nadużywaniu leków przeciwdrobnoustrojowych.

Według danych przywołanych przez Independent.co.ug, w samej Ugandzie w 2021 r. około 5 620 zgonów przypisano zakażeniom opornym na antybiotyki, przy czym najwyższą śmiertelność odnotowano wśród dzieci poniżej piątego roku życia. Lekooporność rozwijająca się na poziomie gospodarstw rolnych przenosi się następnie do populacji ludzkiej – poprzez żywność, środowisko i bezpośredni kontakt. Brak zintegrowanych systemów monitoringu, niedostateczna kontrola obrotu lekami weterynaryjnymi oraz niska świadomość społeczna sprawiają, że skala problemu jest wciąż niedoszacowana.

Zdaniem ekspertów, bez skoordynowanych działań – obejmujących wzmocnienie nadzoru, poprawę dostępu do opieki weterynaryjnej, edukację rolników oraz stworzenie realnych bodźców ekonomicznych do ograniczenia stosowania antybiotyków – kryzys lekooporności w Afryce będzie się pogłębiał. Jak ostrzegają eksperci cytowani przez The Independent Uganda, konsekwencje tego procesu będą w największym stopniu dotykać najsłabszych grup społecznych, w szczególności dzieci.

Opracowano przez IBIMS Green na podstawie informacji z independent.co.ug