Przyszłość produkcji jaj bez klatek? Komisja Europejska przygotowuje nowe przepisy dotyczące dobrostanu drobiu

Kategoria: Drób
16 lis, 2026

Unia Europejska przygotowuje zmiany w przepisach dotyczących dobrostanu drobiu, które mogą istotnie wpłynąć na organizację produkcji jaj i mięsa drobiowego. Planowane regulacje zakładają stopniowe wycofywanie chowu klatkowego kur niosek, a także zmiany w utrzymaniu brojlerów i postępowaniu z pisklętami płci męskiej. Proponowany 12-letni okres przejściowy budzi jednak zastrzeżenia organizacji działających na rzecz dobrostanu zwierząt.

UE planuje odejście od chowu klatkowego kur niosek

Komisja Europejska przygotowuje projekt zmian w przepisach dotyczących utrzymania drobiu. Zgodnie z opublikowanym harmonogramem propozycje mają zostać omówione podczas posiedzenia KE zaplanowanego na grudzień. Rzecznik Komisji, w rozmowie z agencją Just Food, potwierdził prace nad odejściem od modelu chowu klatkowego kur niosek, nie ujawniając jednak szczegółów projektu.

Podstawą planowanych działań jest unijna strategia dotycząca hodowli zwierząt gospodarskich. Zakłada ona poprawę dobrostanu kur niosek, brojlerów i świń poprzez ukierunkowane zmiany w systemach utrzymania, oparte na dowodach naukowych. KE zapowiada również odpowiednie okresy przejściowe oraz wsparcie finansowe dla producentów.

12 lat na transformację systemów utrzymania

Propozycje Komisji Europejskiej spotkały się z pozytywnym przyjęciem europejskich organizacji zajmujących się dobrostanem zwierząt. Koalicja End the Cage Age (EtCA) skrytykowała jednak przewidywany 12-letni okres przejściowy.

Annamaria Pisapia, rzeczniczka Komitetu Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej EtCA, w oświadczeniu organizacji podkreśliła:

– To, co ujawniono w ramach propozycji, może stanowić historyczny krok w kierunku zakończenia cierpienia milionów zwierząt, ale 12-letni okres przejściowy to zdecydowanie za długo.

Koalicja argumentuje, że tak długi harmonogram może pogłębiać nierówności konkurencyjne między producentami, którzy już dostosowali systemy utrzymania, a gospodarstwami dopiero przygotowującymi się do transformacji. Jako przykłady szybszego wdrażania zmian wskazuje Wielką Brytanię, gdzie zapowiedziano wycofanie systemów klatkowych do 2032 r., oraz Niemcy, które przewidziały dla części gospodarstw czas na dostosowanie do początku 2029 r.

Większość europejskich producentów jaj poza systemem klatkowym?

Według danych przywoływanych przez EtCA dwie trzecie europejskich przedsiębiorstw produkujących jaja zrezygnowało już z chowu klatkowego. Koalicja wskazuje również, że duże przedsiębiorstwa spożywcze przeprowadziły taką transformację w ciągu pięciu lat. Organizacja postuluje ustalenie ambitnego, ale realistycznego harmonogramu, który umożliwi producentom dostosowanie infrastruktury i organizacji produkcji.

Nowe regulacje obejmą również produkcję mięsa drobiowego

Ujawnione propozycje KE mają dotyczyć także zakazu stosowania klatek wobec piskląt płci męskiej oraz brojlerów przeznaczonych do produkcji mięsa. Przewidziano również równoważne wymagania dla importowanych produktów drobiarskich.

EtCA zwraca jednak uwagę, że samo wycofanie klatek w produkcji brojlerów nie rozwiąże najważniejszych problemów związanych z dobrostanem tego gatunku. Wśród nich wymienia wysokie zagęszczenie obsady oraz szybkie tempo wzrostu stosowanych ras. Koalicja obawia się ponadto, że połączenie przepisów dotyczących kur niosek i brojlerów w jednym rozporządzeniu może opóźnić wprowadzenie odpowiedniej ochrony obu grup drobiu.

Zmiany w znakowaniu jaj i wymaganiach importowych

Komisja Europejska zamierza przedstawić rewizję przepisów dotyczących dobrostanu kur niosek i brojlerów. Projekt ma obejmować wycofywanie klatek, praktyczne wskaźniki dobrostanu w gospodarstwach, zakończenie systematycznego uśmiercania piskląt płci męskiej oraz równoważne wymagania importowe. KE rozważa również aktualizację przepisów dotyczących znakowania jaj. Jej celem ma być zapewnienie konsumentom, także na rynkach państw trzecich, bardziej czytelnych informacji o zmianach wdrażanych przez producentów.

Planowane regulacje mogą istotnie wpłynąć na kierunek rozwoju europejskiego sektora drobiarskiego. Dla producentów kluczowe znaczenie będą miały ostateczny zakres nowych wymagań, długość okresów przejściowych oraz warunki wsparcia procesu dostosowania gospodarstw.

Producenci jaj: zakaz klatek to kosztowna inwestycja i ryzyko utraty konkurencyjności 

Z perspektywy producentów jaj planowane odejście od chowu klatkowego oznacza przede wszystkim konieczność poniesienia znacznych nakładów na dostosowanie infrastruktury produkcyjnej. Skalę wyzwania obrazuje szacunek Krajowej Federacji Hodowców Drobiu i Producentów Jaj, według którego przekształcenie obiektu przeznaczonego dla około 10 tys. kur niosek może kosztować około 1,24 mln zł. Istotnym elementem branżowej oceny jest również sytuacja na rynku jaj. Jak wynika z danych Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz, w 2025 r. Polska wyeksportowała 238,4 tys. ton jaj, natomiast import wyniósł 52,5 tys. ton, o 73% więcej niż rok wcześniej. Wzrost przywozu, przy jednoczesnej perspektywie zwiększenia kosztów krajowej produkcji, rodzi pytania o konkurencyjność polskich producentów. Szczególnie istotne będzie to, czy dodatkowe nakłady związane ze zmianą systemu utrzymania niosek znajdą odzwierciedlenie w cenach sprzedaży, czy też obciążą rentowność gospodarstw.

Opracowano przez IBIMS Green na podstawie Just Food oraz Instytut Gospodarki Rolnej.