To największy pojedynczy przypadek grypy ptaków w Polsce od czasu wprowadzenia w 2021 r. ewidencji ognisk HPAI na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii. Wysoce zjadliwego wirusa wykryto na fermie kur niosek w miejscowości Starówkowiec Piątkowski (Wielkopolska). Na terenie gospodarstwa utrzymywano niemal 1,5 mln sztuk drobiu. Jak w każdym takim przypadku, wszystkie ptaki musiały zostać uśmiercone, a następnie poddane utylizacji, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się patogenu. W powiecie średzkim koncentracja produkcji drobiu jest bowiem wysoka.
Wyjątkowe procedury
Skala ogniska, z jakim przyszło mierzyć się służbom weterynaryjnym, spowodowała wydłużenie procedur. Dochodzenie epidemiologiczne na miejscu prowadzono przez blisko cztery doby. Następnie powiatowy lekarz weterynarii w Środzie Wielkopolskiej zezwolił na eliminację stada oraz długi proces utylizacji. Po jego zakończeniu nastąpi mycie i dezynfekcja miejsca utrzymywania drobiu. Możliwość wstawienia nowej grupy niosek to kwestia co najmniej 40 dni – w zależności od utrzymującego się w okolicy ryzyka wystąpienia grypy ptaków.
Ryzyko to wydaje się wysokie, ponieważ w bieżącym roku w powiecie średzkim stwierdzono już cztery ogniska HPAI. W całej Wielkopolsce mowa o siedmiu ogniskach. W związku z tą sytuacją wojewoda wielkopolski wydał w połowie miesiąca rozporządzenie w sprawie zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków, ustanawiając w części powiatów obszary zapowietrzone i zagrożone. Wiąże się to z dodatkowymi wymaganiami wobec hodowców drobiu, a także z ograniczeniami w przemieszczaniu zwierząt oraz handlu.
W Starówkowcu Piątkowskim stwierdzono również poprzednie rekordowe ognisko wirusa. W październiku 2024 r. zutylizowano tam fermę kur liczącą 1,3 mln sztuk.
Wirus wciąż w natarciu
HPAI to choroba wirusowa stwarzająca zagrożenie przede wszystkim dla ptaków – zarówno dzikich, wolno żyjących, jak i drobiu hodowanego. W bieżącym roku w skali całego kraju stwierdzono 19 przypadków HPAI w stadach komercyjnych. Utylizacji poddano blisko 3 mln sztuk drobiu.
Sposobem na ograniczenie ryzyka występowania wirusa jest przestrzeganie zasad bioasekuracji. Należą do nich m.in.: zabezpieczenie paszy przed dostępem dzikich zwierząt, niekarmienie drobiu na zewnątrz budynków, w których jest on utrzymywany, stosowanie odzieży i obuwia ochronnego w gospodarstwie oraz dezynfekcja pojazdów wjeżdżających na jego teren.
Wystąpienie wysoce zjadliwej grypy ptaków niesie ze sobą również konsekwencje ekonomiczne. Chodzi nie tylko o zaburzenie cyklu produkcyjnego czy ograniczenia wynikające z wdrożenia zasad bezpieczeństwa. Każdorazowo pojawiają się także bariery eksportowe, zwłaszcza w handlu z krajami spoza Unii Europejskiej. Państwa Wspólnoty uznają tzw. regionalizację, co oznacza, że obostrzenia w eksporcie drobiu czy jaj nie dotyczą całego kraju, lecz jedynie regionu, w którym wykryto ognisko HPAI.
Poza sytuacją w stadach hodowlanych, w drugiej połowie stycznia HPAI stwierdzono także w trzech kolejnych przypadkach u ptactwa dzikiego. Dotyczyło to ptaków z gmin Brzeg i Lesko oraz miasta Gdynia. Od początku roku potwierdzono łącznie siedem przypadków u ptactwa dzikiego.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie informacji z Głównego Inspektoratu Weterynarii