Związek POLSKIE MIĘSO zainicjował prace nad strategią odbudowy pogłowia trzody chlewnej w Polsce
Źródło: https://www.facebook.com/malgorzatagromadzkapl
Polski sektor trzody chlewnej od dłuższego czasu zmaga się z narastającym kryzysem strukturalnym i ekonomicznym, co znajduje wyraźne odzwierciedlenie w danych statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego. W czerwcu 2024 r. pogłowie świń w Polsce wynosiło nieco ponad 9 mln sztuk i było niższe o 300 tys. sztuk w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Tendencja spadkowa utrzymała się również w kolejnym roku – według wstępnych danych GUS w czerwcu 2025 r. pogłowie trzody chlewnej wyniosło 9 123,5 tys. sztuk, co oznacza spadek o 0,1% (8,5 tys. sztuk) w ujęciu rok do roku. Zmniejszenie liczebności dotyczyło przede wszystkim zwierząt o masie ciała od 20 do poniżej 50 kg oraz tuczników o masie 50 kg i więcej. Jednocześnie w porównaniu z grudniem 2024 r. odnotowano wzrost pogłowia o 45,3 tys. sztuk (0,5%), co może świadczyć o krótkookresowych oznakach stabilizacji. Mimo to sektor nadal boryka się z rosnącym uzależnieniem od zagranicznego materiału hodowlanego, o czym świadczy utrzymujący się, 14-procentowy wzrost importu warchlaków.
Inicjatywa Związku POLSKIE MIĘSO: początek prac nad strategią
W odpowiedzi na pogarszającą się sytuację sektora, z inicjatywy Związku POLSKIE MIĘSO już w ubiegłym roku rozpoczęto prace nad strategią odbudowy pogłowia trzody chlewnej w Polsce. Celem działań było przygotowanie długofalowego planu, który pozwoli zahamować spadkowe tendencje, poprawić stabilność ekonomiczną producentów oraz wzmocnić konkurencyjność polskiej wieprzowiny w całym łańcuchu dostaw.
– Z inicjatywy Związku POLSKIE MIĘSO rozpoczęliśmy prace nad strategią odbudowy pogłowia trzody chlewnej. Chcemy oprzeć je na rzetelnej diagnozie przyczyn likwidacji stad oraz realnych barier konkurencyjności polskiej wieprzowiny – podkreślił dr Witold Choiński, Prezes Związku POLSKIE MIĘSO, który wziął udział w spotkaniu Polskiego Forum Wieprzowiny poświęconym pracom strategicznym.
Kryzys pogłowia trzody chlewnej – dane i uwarunkowania
Pomimo pewnych sygnałów stabilizacyjnych, takich jak wzrost stada loch ogólna sytuacja sektora pozostaje trudna. Na producentów trzody chlewnej jednocześnie oddziałuje kilka czynników o charakterze systemowym. Do kluczowych należą afrykański pomór świń (ASF), utrzymujące się niskie ceny skupu żywca wieprzowego, wysokie koszty produkcji oraz spadek konsumpcji wieprzowiny, będący efektem presji inflacyjnej i konkurencji ze strony tańszych gatunków mięs.
Wykres 1. Bilansowe spożycie mięsa w Polsce
Źródło: opracowanie Biura Analiz i Strategii KOWR na podstawie danych GUS.
Proces redukcji pogłowia w największym stopniu dotyka najmniejsze gospodarstwa utrzymujące trzodę chlewną, podczas gdy duże, wyspecjalizowane fermy wykazują relatywnie większą odporność ekonomiczną. W konsekwencji pogłębia się problem koncentracji produkcji oraz ograniczonej konkurencyjności polskiej wieprzowiny na rynku krajowym i międzynarodowym.
Kontynuacja działań: spotkanie branży w MRiRW
Kolejnym etapem prac nad strategią było spotkanie członków Polskiego Forum Wieprzowiny z poseł na Sejm RP Małgorzatą Gromadzką, które odbyło się 21 stycznia 2026 r. w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Spotkanie stanowiło kontynuację działań zapoczątkowanych przez Związek POLSKIE MIĘSO i środowisko branżowe.
Podczas rozmów omówiono kluczowe założenia Strategii dla sektora wieprzowiny, nad którą pracują przedstawiciele branży i administracji.
– Pracujemy nad strategią opartą na sześciu kluczowych filarach: restrukturyzacji gospodarstw, restrukturyzacji przetwórstwa, zielonej transformacji, trendach dietetycznych, eksporcie oraz zagadnieniach przekrojowych w łańcuchu dostaw – powiedziała Małgorzata Gromadzka podczas spotkania z przedstawicielami branży.
Poseł wskazała również na potrzebę ściślejszej współpracy z IERiGŻ, tak aby decyzje strategiczne były oparte na rzetelnych analizach rynkowych, środowiskowych i strukturalnych, z uwzględnieniem nowej perspektywy Wspólnej Polityki Rolnej. Istotnym elementem dyskusji pozostawał również ASF, jego wpływ na handel oraz skuteczne mechanizmy ochrony krajowych producentów trzody chlewnej.
Szeroka współpraca branżowa
Prace nad strategią realizowane są we współpracy z organizacjami zrzeszonymi w Polskim Forum Wieprzowiny (dawniej Polska Rada ds. Wieprzowiny). W działania zaangażowane są:
- Związek POLSKIE MIĘSO,
- Krajowy Związek Pracodawców – Producentów Trzody Chlewnej POLPIG,
- Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej POLSUS,
- Polski Związek Niezależnych Producentów Świń,
- Unia Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego UPEMI,
- Stowarzyszenie Rzeźników i Wędliniarzy RP.
Tabela 1. Filary Strategii dla sektora wieprzowiny
| Filar strategiczny | Zakres działań |
| Restrukturyzacja gospodarstw | Poprawa struktury i efektywności produkcji trzody chlewnej |
| Restrukturyzacja przetwórstwa | Dostosowanie zakładów do realiów rynkowych |
| Zielona transformacja | Uwzględnienie aspektów środowiskowych |
| Trendy dietetyczne | Reakcja na zmiany preferencji konsumenckich |
| Eksport | Wzmocnienie pozycji handlowej sektora |
| Łańcuch dostaw | Zagadnienia przekrojowe i koordynacja |
Rozpoczęte i kontynuowane prace nad strategią mają charakter długofalowy i stanowią próbę systemowej odpowiedzi branży na pogłębiające się problemy strukturalne. Ich celem jest stworzenie warunków do odbudowy pogłowia trzody chlewnej, poprawy opłacalności produkcji oraz zwiększenia odporności sektora wieprzowiny na przyszłe kryzysy.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie opracowania własnego, danych KOWR oraz informacji opublikowanych w mediach społecznościowych Małgorzaty Gromadzkiej – poseł na Sejm RP.