Pod koniec 2025 r. Holenderski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i Produktów Konsumenckich (NVWA) wykrył estradiol 17β w partiach wołowiny importowanej z Brazylii. W efekcie uruchomiono procedury RASFF. Incydent wywołał debatę na temat skuteczności unijnego systemu kontroli bezpieczeństwa żywności.
Powiadomienie RASFF: https://webgate.ec.europa.eu/rasff-window/screen/notification/803245
Estriadol zagrożenie w żywności
17β-estradiol jest hormonem steroidowym należącym do grupy estrogenów, obok estronu i estriolu. W organizmie człowieka jest głównym estrogenem, odpowiadającym m.in. za regulację gospodarki hormonalnej (przede wszystkim u kobiet), ale pełniącym także określone funkcje fizjologiczne u mężczyzn. W Unii Europejskiej stosowanie estradiolu jako hormonu wzrostu w hodowli zwierząt rzeźnych jest całkowicie zakazane.
RASFF i opóźnione ostrzeżenie
Oficjalne powiadomienie w systemie RASFF zostało opublikowane w listopadzie 2025 r., po sygnale otrzymanym od Komisji Europejskiej. Jak wynika z dokumentacji, co najmniej sześć przesyłek wołowiny dopuszczono na rynek UE przez porty w Holandii, mimo że świadectwa zdrowia nie zawierały informacji o hormonalnym leczeniu zwierząt. Zgodnie z ustaleniami NVWA, około 5 tys. kg schłodzonej wołowiny trafiło do pięciu odbiorców w Holandii. Produkt posiadał termin minimalnej trwałości do końca października 2025 r., co oznacza, że w momencie wydania ostrzeżenia znaczna część mięsa została już prawdopodobnie skonsumowana.
Skala importu i los poszczególnych partii
Na podstawie śledztwa administracyjnego ustalono, że w czterech partiach do UE sprowadzono łącznie blisko 63 tys. kg brazylijskiej wołowiny przez dwóch importerów (jednego szwajcarskiego i jednego belgijskiego). Dodatkowo zidentyfikowano dwie kolejne przesyłki mrożonego mięsa o masie około 25 tys. kg każda, należące do dwóch holenderskich importerów. Partie te zostały zablokowane na wniosek NVWA i nie trafiły do obrotu konsumenckiego.
Tabela 1. Zidentyfikowane partie wołowiny z Brazylii
| Importer | Ilość (kg) | Rodzaj mięsa | Status |
| Importer szwajcarski | 13 868 | schłodzone | ok. 5 000 kg w obrocie |
| Importer belgijski | 48 913 | mrożone | nie trafiło do NL |
| 2 importerów NL | ok. 50 000 | mrożone | zablokowane |
Ocena ryzyka zdrowotnego
Zarówno NVWA, jak i holenderskie Ministerstwo Rolnictwa poinformowały, że jednorazowe spożycie mięsa pochodzącego od bydła leczonego estradiolem nie stanowi istotnego zagrożenia zdrowotnego dla konsumentów. Jednocześnie podkreślono, że produkt był prawnie niezgodny z unijnymi regulacjami weterynaryjnymi.
Krytyka systemu i głos europosłów
Sprawa wywołała ostrą reakcję polityczną. Europoseł Sander Smit złożył formalne zapytanie do Komisja Europejska, krytykując wcześniejsze zapewnienia o skuteczności kontroli.
– Uspokajające słowa Komisji okazały się farsą – powiedział Smit w oświadczeniu prasowym. – Nie można zagwarantować bezpieczeństwa żywności importowanej z Brazylii.
Na platformie X głos zabrał Jacek Zarzecki jego zdaniem incydent ten potwierdza obawy zgłaszane już w 2024 r. – bez skutecznych kontroli i pełnej weryfikowalności metod produkcji w krajach trzecich istnieje ryzyko dopuszczenia do obrotu mięsa, które nie spełnia unijnych wymogów jakościowych i bezpieczeństwa:
– Już w 2024 r. było jasne, że brazylijski system nadzoru nie potrafi wiarygodnie wykazać braku stosowania zakazanych w UE hormonów. Audyt DG SANTE ujawnił narzędzia kontrolne w kontroli i nadzorze.
Zasada ostrożności i dalsze działania
Komisja Europejska zaleciła zwiększenie liczby badań laboratoryjnych i kontroli fizycznych w punktach kontroli granicznej dla importu wołowiny z Brazylii. Sprawa ponownie uruchomiła debatę o skuteczności tzw. brazylijskiego „systemu podziału”, który jak wykazały audyty, posiada istotne luki w zakresie identyfikowalności stad i nadzoru weterynaryjnego.
Opracowano przez IBIMS Green na podstawie informacji z L’Alternatiu, Brussels Signal, Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, RASFF, raportów FoodHolland, alab.pl oraz wypowiedzi opublikowanych na platformie X.